LÊ VĂN TRỌNG

Sẽ có những thời điểm trong đời mà con người bị dồn đến tận cùng của một góc tối. Những khoảnh khắc không còn ai bên cạnh, không còn điều gì để bấu víu ngoài chính mình. Đó thường là lúc ta buộc phải suy ngẫm sâu sắc nhất, đưa ra những lựa chọn quan trọng nhất, dù đúng hay sai. Con đường phía trước luôn bất định, nhưng cũng chính những thời khắc ấy khiến ta nhớ mãi, để rồi một ngày nào đó ta đứng dậy, nhìn thế giới bằng một đôi mắt khác và nhận ra điều gì đó mà trước đây chưa từng thấy.

Con người được cấu thành từ nhiều lớp. Chúng ta được học cách vận hành trong những hệ thống có sẵn, được dạy cách trả lời những câu hỏi đã được đặt ra từ trước. Nhiều phản ứng tưởng chừng là bản năng thực chất chỉ là những khuôn mẫu được lặp lại qua thời gian. Nhưng rất ít người chỉ cho ta cách vượt khỏi những cơ chế ấy, cách nhìn lại những điều tưởng như hiển nhiên để tự đặt ra câu hỏi cho chính mình.

Ký ức, dục vọng, niềm tin, địa vị, thành công, thất bại cùng vô số giá trị mà xã hội trao cho chúng ta từ rất lâu trước khi ta kịp chất vấn chúng. Tất cả trở thành những dòng chảy cuốn con người đi, khiến ta bước lên những con thuyền mà đôi khi không thực sự biết mình đang hướng về đâu. Trong khi đó, có lẽ vẫn luôn tồn tại những con đường khác. Những khả năng khác để vượt qua những cơn sóng và những nhập nhằng do chính chúng ta tạo ra, ngay cả khi không còn không gian, thời gian hay ánh sáng để dựa vào.

Nothing Around Us – Ngoài Ta, Không Còn Gì của Lê Văn Trọng khởi nguồn từ những chất vấn ấy. Hội họa, trong khả năng nguyên sơ và linh thiêng nhất của nó, trở thành công cụ để bóc tách từng lớp cấu thành nên con người. Những khoảng trống rộng lớn trên mặt toan không phải là sự thiếu vắng, mà là không gian để đối diện. Đối diện với phần bản năng, phần yếu đuối, phần dục vọng, phần linh thiêng và cả những điều chưa từng được gọi tên.

Mạch tác phẩm liên tục chuyển động giữa hai cực. Có lúc là sự chồng chéo của những lớp tâm thức và những xung đột nội tại. Có lúc mọi thứ được tiết giảm đến tối đa, nhường chỗ cho màu sắc, ánh sáng và tương phản cất tiếng. Sự bao dung trong các tác phẩm không đến từ việc xoa dịu nhất thời, mà xuất hiện như kết quả của một hành trình trải nghiệm, va đập và tự nhận thức kéo dài.

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi thứ ngày càng được định nghĩa nhanh hơn, đơn giản hơn và dễ dàng bị quy đổi thành những nhãn dán. Xã hội càng phát triển, con người càng có xu hướng bị rút gọn thành một danh xưng, một vị trí hay một giá trị cụ thể. Nhưng ký ức sẽ phai nhạt, tư tưởng sẽ thay đổi và những hệ giá trị tưởng như vững chắc rồi cũng sẽ dịch chuyển theo thời gian.

Có lẽ lý tưởng nằm ở trạng thái mà sự tự nhiên được kiến tạo, và sự kiến tạo trở thành tự nhiên. Khi những lớp vỏ cũ được tháo bỏ, những chân giá trị mới sẽ xuất hiện. Và rồi chính những giá trị ấy lại tiếp tục bị chất vấn, tiếp tục được thay đổi trong một hành trình không có điểm kết thúc.

Năm mươi tác phẩm không phải là ít, nhưng cũng không phải là nhiều. Có những tác phẩm được hoàn thành rồi cất đi, được nhìn lại và tiếp tục chỉnh sửa. Có những tác phẩm được phát triển liên tục trong suốt quá trình sáng tác. Không có một quy luật cố định hay một cái tôi áp đặt lên toàn bộ hành trình ấy. Tất cả chỉ là những quan sát chân thực nhất của Lê Văn Trọng về con người và sự tồn tại, hợp thành một dòng chảy liên tục của những lớp lang mà đôi khi mắt thường không dám đối mặt. Và cuối cùng, thứ còn lại chính là con người.